Oliwa z oliwek extra virgin

  • Post author:

Znana ze swojego bogatego smaku, wszechstronno艣ci i korzy艣ci zdrowotnych, oliwa z oliwek z pierwszego t艂oczenia jest doskona艂ym sk艂adnikiem, kt贸ry warto mie膰 w swojej kuchni.

Nie tylko jest 艂atwa w u偶yciu do pieczenia, sma偶enia, zapiekania i duszenia, ale tak偶e jest pe艂na przeciwutleniaczy i zdrowych dla serca t艂uszcz贸w.

Ponadto, jest szeroko badana pod k膮tem wielu korzy艣ci zdrowotnych, a niekt贸re badania sugeruj膮, 偶e mo偶e chroni膰 przed chorobami serca, zwalcza膰 raka i 艂agodzi膰 stany zapalne.

馃珤 Jak jest produkowana oliwa z oliwek?

Oliwa z oliwek jest rodzajem oleju, kt贸ry zosta艂 wyekstrahowany z oliwek, owoc贸w drzewa oliwnego.

Proces produkcji jest prosty. Oliwki mog膮 by膰 t艂oczone w celu uzyskania oliwy, ale nowoczesne metody polegaj膮 na mia偶d偶eniu oliwek, mieszaniu ich, a nast臋pnie oddzielaniu oliwy od mi膮偶szu w wir贸wce.

Po odwirowaniu pozostaj膮 niewielkie ilo艣ci oleju. Resztki oleju mog膮 by膰 ekstrahowane za pomoc膮 rozpuszczalnik贸w chemicznych i s膮 znane jako oliwa z wyt艂ok贸w oliwnych.

Istnieje kilka gatunk贸w oliwy z oliwek, kt贸re r贸偶ni膮 si臋 pod wzgl臋dem zawarto艣ci sk艂adnik贸w od偶ywczych i stopnia przetworzenia.

馃珤 Trzy g艂贸wne gatunki oliwy z oliwek to:

  • rafinowana oliwa z oliwek
  • oliwa z oliwek z pierwszego t艂oczenia
  • oliwa z oliwek extra virgin

Oliwa z oliwek extra virgin jest najmniej przetworzon膮 odmian膮 i cz臋sto uwa偶ana jest za najzdrowszy rodzaj oliwy z oliwek. Jest ona pozyskiwana naturalnymi metodami i standaryzowana pod wzgl臋dem czysto艣ci i okre艣lonych cech sensorycznych, takich jak smak i zapach.

Opr贸cz unikalnego smaku i aromatu, oliwa z oliwek z pierwszego t艂oczenia jest bogata w zwalczaj膮ce choroby przeciwutleniacze i zosta艂a powi膮zana z szerokim zakresem potencjalnych korzy艣ci zdrowotnych.

馃珤 Sk艂ad od偶ywczy oliwy z oliwek z pierwszego t艂oczenia

Oliwa z oliwek z pierwszego t艂oczenia jest bogata w zdrowe dla serca t艂uszcze, a tak偶e witaminy E i K.

馃珤 艁y偶ka sto艂owa (oko艂o 14 gram贸w) oliwy z oliwek zawiera nast臋puj膮ce sk艂adniki od偶ywcze:

  • Kalorie: 119
  • T艂uszcze nasycone: 14% ca艂kowitej ilo艣ci kalorii
  • T艂uszcze jednonienasycone: 73% ca艂kowitej ilo艣ci kalorii (g艂贸wnie kwas oleinowy)
  • T艂uszcz wielonienasycony (PUFA): 11% ca艂kowitej ilo艣ci kalorii
  • Witamina E: 13% (RDA)
  • Witamina K: 7% (RDA)

Oliwa z oliwek extra virgin jest doskona艂ym 藕r贸d艂em antyoksydant贸w, czyli zwi膮zk贸w, kt贸re pomagaj膮 zwalcza膰 stany zapalne i choroby przewlek艂e.

Do g艂贸wnych przeciwutleniaczy oliwy nale偶y przeciwzapalny oleokantal, a tak偶e oleuropeina, substancja, kt贸ra chroni LDL (z艂y) cholesterol przed utlenianiem.

Niekt贸rzy krytykuj膮 oliw臋 z oliwek za wysoki stosunek omega-6 do omega-3. Jednak jej ca艂kowita ilo艣膰 t艂uszcz贸w wielonienasyconych jest nadal stosunkowo niska, wi臋c prawdopodobnie nie musisz si臋 martwi膰.

馃珤 Co sprawia, 偶e jest tak zdrowa?

Opr贸cz imponuj膮cej zawarto艣ci przeciwutleniaczy, oliwa z oliwek z pierwszego t艂oczenia zawiera jednonienasycone kwasy t艂uszczowe, rodzaj zdrowego t艂uszczu, kt贸ry zosta艂 powi膮zany z wieloma korzy艣ciami.

W szczeg贸lno艣ci badania sugeruj膮, 偶e jednonienasycone kwasy t艂uszczowe mog膮 korzystnie wp艂ywa膰 na zdrowie serca, a nawet chroni膰 przed chorobami serca.

Oliwa z oliwek extra virgin zawiera r贸wnie偶 spor膮 ilo艣膰 witamin E i K w ka偶dej porcji. Witamina E jest niezb臋dnym sk艂adnikiem od偶ywczym, kt贸ry dzia艂a jako przeciwutleniacz, podczas gdy witamina K odgrywa kluczow膮 rol臋 w zdrowiu ko艣ci, krzepni臋ciu krwi, zdrowiu serca i nie tylko.

馃珤 Oliwa z oliwek extra virgin zawiera substancje przeciwzapalne

Uwa偶a si臋, 偶e przewlek艂y stan zapalny jest jedn膮 z g艂贸wnych przyczyn wielu chor贸b, w tym chor贸b serca, raka, zespo艂u metabolicznego, cukrzycy typu 2 i zapalenia staw贸w.

Niekt贸rzy spekuluj膮, 偶e zdolno艣膰 oliwy z oliwek do zwalczania stan贸w zapalnych stoi za wieloma jej korzy艣ciami zdrowotnymi.

Wykazano, 偶e kwas oleinowy, najbardziej znany kwas t艂uszczowy w oliwie z oliwek, zmniejsza markery zapalne, takie jak bia艂ko C-reaktywne (CRP).

Jednak g艂贸wne dzia艂anie przeciwzapalne oliwy z oliwek wydaje si臋 wynika膰 z zawarto艣ci przeciwutleniaczy, takich jak oleaceina i oleokantal, kt贸re wydaj膮 si臋 znacz膮co zmniejsza膰 stan zapalny w badaniach na zwierz臋tach.

Co ciekawe, kilka bada艅 wykaza艂o, 偶e regularne spo偶ywanie oliwy z oliwek mo偶e by膰 powi膮zane z ni偶szym poziomem niekt贸rych marker贸w stanu zapalnego, w tym CRP i interleukiny-6.

Nale偶y jednak pami臋ta膰, 偶e przewlek艂e zapalenie o niskim poziomie jest zazwyczaj 艂agodne i potrzeba lat lub dziesi臋cioleci, aby wyrz膮dzi艂o szkody. Potrzeba wi臋cej bada艅 na ludziach, zanim wyci膮gniemy wnioski na temat zdolno艣ci oliwy z oliwek do przeciwdzia艂ania zapaleniom.

Mimo to, regularne stosowanie oliwy z oliwek z pierwszego t艂oczenia w diecie mo偶e pom贸c w ochronie przed uszkodzeniami w d艂u偶szej perspektywie, prowadz膮c do zmniejszenia ryzyka wyst膮pienia r贸偶nych chor贸b zapalnych, w tym chor贸b serca.

馃珤 Oliwa z oliwek extra virgin a choroby serca

Choroby uk艂adu kr膮偶enia, takie jak choroby serca i udar m贸zgu, nale偶膮 do najcz臋stszych przyczyn zgon贸w na 艣wiecie.

Ale wiele bada艅 pokazuje, 偶e 艣mier膰 z powodu tych chor贸b jest niska w niekt贸rych obszarach 艣wiata, zw艂aszcza w krajach 艣r贸dziemnomorskich, gdzie oliwa z oliwek jest g艂贸wnym elementem diety ludzi.

Obserwacja ta wzbudzi艂a zainteresowanie diet膮 艣r贸dziemnomorsk膮, kt贸ra ma odzwierciedla膰 spos贸b od偶ywiania si臋 mieszka艅c贸w tego regionu.

Badania nad diet膮 艣r贸dziemnomorsk膮 konsekwentnie pokazuj膮, 偶e jest ona zwi膮zana z popraw膮 zdrowia serca i mo偶e pom贸c w zapobieganiu chorobom serca i udarowi.

鉁 Oliwa z oliwek extra virgin chroni przed chorobami serca poprzez liczne mechanizmy:

  • Zmniejsza stan zapalny. Oliwa z oliwek mo偶e zmniejszy膰 stan zapalny, kt贸ry jest kluczowym czynnikiem powoduj膮cym choroby serca.
  • Zmniejsza utlenianie LDL (z艂ego) cholesterolu. Oliwa z oliwek mo偶e zapobiega膰 uszkodzeniom oksydacyjnym cz膮steczek LDL, co jest wa偶nym czynnikiem w rozwoju chor贸b serca.
  • Poprawia zdrowie naczy艅 krwiono艣nych. Oliwa z oliwek mo偶e poprawi膰 funkcjonowanie 艣r贸db艂onka, kt贸ry jest wy艣ci贸艂k膮 naczy艅 krwiono艣nych.
  • Pomaga regulowa膰 krzepni臋cie krwi. Niekt贸re badania sugeruj膮, 偶e oliwa z oliwek mo偶e pom贸c w zapobieganiu niepo偶膮danemu krzepni臋ciu krwi, kt贸re mo偶e przyczyni膰 si臋 do ataku serca i udaru.
  • Obni偶a ci艣nienie krwi. Badania sugeruj膮, 偶e zwi臋kszone spo偶ycie oliwy z oliwek mo偶e by膰 zwi膮zane z obni偶eniem ci艣nienia krwi, co mo偶e pom贸c w zapobieganiu chorobom serca.

Bior膮c pod uwag臋 mnogo艣膰 w艂a艣ciwo艣ci prozdrowotnych zwi膮zanych z oliw膮 z oliwek, nie jest zaskakuj膮ce, 偶e wiele bada艅 wykazuje, 偶e zwi臋kszone spo偶ycie mo偶e by膰 nawet zwi膮zane z ni偶szym ryzykiem chor贸b serca i udaru.

馃珤 Inne korzy艣ci zdrowotne oliwy z oliwek z pierwszego t艂oczenia

Chocia偶 oliwa z oliwek jest badana g艂贸wnie pod k膮tem jej wp艂ywu na zdrowie serca, jej spo偶ycie wi膮偶e si臋 r贸wnie偶 z szeregiem innych korzy艣ci zdrowotnych.

馃珤 Oliwa z oliwek a rak

Badania wykaza艂y, 偶e ludzie 偶yj膮cy w krajach 艣r贸dziemnomorskich maj膮 do艣膰 niskie ryzyko zachorowania na raka, co mo偶e by膰 cz臋艣ciowo spowodowane spo偶yciem sk艂adnik贸w przeciwzapalnych, w tym oliwy z oliwek.

Jednym z potencjalnych czynnik贸w przyczyniaj膮cych si臋 do powstawania raka s膮 uszkodzenia oksydacyjne spowodowane szkodliwymi cz膮steczkami zwanymi wolnymi rodnikami. Oliwa z oliwek z pierwszego t艂oczenia jest jednak bogata w antyoksydanty, kt贸re zmniejszaj膮 uszkodzenia oksydacyjne.

W szczeg贸lno艣ci kwas oleinowy jest bardzo odporny na utlenianie i w niekt贸rych badaniach wykazano, 偶e spowalnia wzrost i rozprzestrzenianie si臋 kom贸rek rakowych.

Wed艂ug metaanalizy bada艅 z 2011 roku, regularne spo偶ywanie oliwy z oliwek mo偶e by膰 r贸wnie偶 zwi膮zane z ni偶szym ryzykiem rozwoju raka piersi lub raka uk艂adu pokarmowego.

Wci膮偶 jednak potrzebne s膮 nowsze, wysokiej jako艣ci badania, aby zrozumie膰 wp艂yw oliwy z oliwek na raka, gdy jest ona cz臋艣ci膮 zdrowej, dobrze zbilansowanej diety.

馃珤 Oliwa z oliwek a choroba Alzheimera

Choroba Alzheimera jest najcz臋stsz膮 na 艣wiecie chorob膮 neurodegeneracyjn膮 i g艂贸wn膮 przyczyn膮 demencji.

Jedn膮 z cech choroby Alzheimera jest odk艂adanie si臋 w niekt贸rych neuronach w m贸zgu bia艂ek zwanych blaszkami beta-amyloidowymi.

Badania na zwierz臋tach wykaza艂y, 偶e oliwa z oliwek z pierwszego t艂oczenia i niekt贸re zawarte w niej zwi膮zki mog膮 pom贸c w zachowaniu funkcji m贸zgu poprzez zapobieganie gromadzeniu si臋 tych bia艂ek.

Dodatkowo, niekt贸re badania pokazuj膮, 偶e stosowanie diety 艣r贸dziemnomorskiej, kt贸ra jest zazwyczaj bogata w oliw臋 z oliwek, mo偶e by膰 r贸wnie偶 zwi膮zane ze zmniejszonym ryzykiem demencji i zaburze艅 poznawczych.

馃珤 Czy oliwa z oliwek nadaje si臋 do gotowania?

Podczas gotowania kwasy t艂uszczowe mog膮 si臋 utlenia膰, co oznacza, 偶e reaguj膮 z tlenem i ulegaj膮 uszkodzeniu.

Odpowiedzialne s膮 za to g艂贸wnie wi膮zania podw贸jne w cz膮steczkach kwas贸w t艂uszczowych.

Z tego powodu t艂uszcze nasycone – kt贸re nie posiadaj膮 wi膮za艅 podw贸jnych – s膮 odporne na dzia艂anie wysokiej temperatury. Natomiast t艂uszcze wielonienasycone – kt贸re maj膮 wiele wi膮za艅 podw贸jnych – s膮 bardziej wra偶liwe i mog膮 ulec uszkodzeniu.

Oliwa z oliwek zawiera g艂贸wnie jednonienasycone kwasy t艂uszczowe, kt贸re maj膮 tylko jedno podw贸jne wi膮zanie. Dlatego te偶 oliwa z oliwek jest do艣膰 odporna na dzia艂anie umiarkowanego ciep艂a.

W jednym z bada艅 z 2007 roku naukowcy podgrzali oliw臋 z oliwek extra virgin do temperatury 180掳C przez 36 godzin i stwierdzili, 偶e oliwa by艂a bardzo odporna na uszkodzenia.

W przegl膮dzie z 2017 roku zauwa偶ono, 偶e oliwa z oliwek jest por贸wnywalna lub lepsza ni偶 inne oleje ro艣linne do sma偶enia 偶ywno艣ci w temperaturach od 180-190掳C.

Og贸lnie rzecz bior膮c, oliwa z oliwek wydaje si臋 by膰 bardzo bezpieczna, nawet w przypadku gotowania w umiarkowanych temperaturach.

鈿狅笍 Ryzyko zwi膮zane z oliw膮 z oliwek extra virgin

Podobnie jak inne rodzaje t艂uszczu, oliwa z oliwek z pierwszego t艂oczenia jest wysokokaloryczna, zawiera oko艂o 119 kalorii w ka偶dej 艂y偶ce sto艂owej (14 g).

Jedzenie wi臋kszej ilo艣ci kalorii ni偶 spalasz ka偶dego dnia przyczynia si臋 do wzrostu wagi.

Dlatego, je艣li nie dokonujesz innych korekt w swojej diecie, spo偶ywanie du偶ych ilo艣ci oliwy z oliwek mo偶e sprawi膰, 偶e utrzymanie umiarkowanej wagi b臋dzie trudniejsze.

Dodatkowo, cho膰 rzadko, niekt贸re osoby mog膮 by膰 r贸wnie偶 uczulone na oliwki i oliw臋 z oliwek. Je艣li po spo偶yciu oliwy z oliwek wyst膮pi膮 objawy reakcji alergicznej, nale偶y zaprzesta膰 jej stosowania i skontaktowa膰 si臋 z lekarzem.

鉃★笍 Podsumowanie

Oliwa z oliwek z pierwszego t艂oczenia jest nie tylko bogata w zdrowe dla serca t艂uszcze, ale jest r贸wnie偶 doskona艂ym 藕r贸d艂em zwi膮zk贸w przeciwutleniaj膮cych, takich jak witamina E, oleaceina i oleokantal.

Oliwa z oliwek jest zwi膮zana z wieloma pot臋偶nymi korzy艣ciami zdrowotnymi i mo偶e pom贸c w zapobieganiu chorobom serca, wspomaga膰 funkcjonowanie m贸zgu i chroni膰 przed niekt贸rymi rodzajami raka.

Ponadto, jest niezwykle uniwersalny i stanowi 艣wietny dodatek do wielu przepis贸w, pocz膮wszy od wypiek贸w, poprzez sma偶enie, duszenie warzyw, przygotowywanie sos贸w sa艂atkowych i wiele innych.

Tw贸j Trener Zdrowia

Karolina Pieprzyk 鈾︼笍

Karolina

15-letnim do艣wiadczeniem w treningu osobistym - zw艂aszcza w odchudzaniu - nazywaj膮 mnie chudotw贸rczyni膮. Towarzysz臋 moim klientkom w budowaniu 偶yczliwej relacji ze swoim cia艂em, poznawaniu jego potrzeb oraz w艂asnych emocji, dzi臋ki czemu wiedz膮, jak na co dzie艅 艂膮czy膰 od偶ywianie, trening, motywacj臋 i odpoczynek ze swoim stylem 偶ycia. Tego pragn臋 dla ka偶dej kobiety, tak偶e dla Ciebie!