Nasz drugi m贸zg

  • Post author:

Je艣li kiedykolwiek “kierowa艂a艣 si臋 przeczuciem” przy podejmowaniu decyzji lub czu艂a艣 “motyle w brzuchu”, gdy si臋 denerwowa艂a艣, prawdopodobnie otrzymujesz sygna艂y z nieoczekiwanego 藕r贸d艂a: swojego drugiego m贸zgu.

Ten “m贸zg w jelitach”, rewolucjonizuje rozumienie przez medycyn臋 powi膮za艅 mi臋dzy trawieniem, nastrojem, zdrowiem, a nawet sposobem my艣lenia.

Naukowcy nazywaj膮 ten drugi m贸zg jelitowym uk艂adem nerwowym (ENS) – jest to rozleg艂a sie膰 neuron贸w i neuroprzeka藕nik贸w przypominaj膮cych m贸zg, kt贸ra otacza nasze jelita.

Twoje jelita maj膮 mo偶liwo艣ci, kt贸re przewy偶szaj膮 wszystkie inne organy, a nawet rywalizuj膮 z m贸zgiem. Ten drugi m贸zg sk艂ada si臋 z 50-100 milion贸w kom贸rek nerwowych, czyli tylu, ile znajduje si臋 w rdzeniu kr臋gowym.

Co kontroluje m贸zg jelitowy?

W przeciwie艅stwie do m贸zgu w czaszce, ENS nie potrafi rozwi膮za膰 zadania matematycznego ani napisa膰 listu mi艂osnego. Jego g艂贸wn膮 rol膮 jest kontrolowanie trawienia, pocz膮wszy od po艂ykania, poprzez uwalnianie enzym贸w trawi膮cych pokarm, kontrol臋 przep艂ywu krwi, kt贸ra pomaga we wch艂anianiu sk艂adnik贸w od偶ywczych, a偶 po wydalanie.

ENS komunikuje si臋 stale z m贸zgiem w naszej czaszce za po艣rednictwem w艂asnej autostrady informacyjnej organizmu – nerwu b艂臋dnego. Obecnie jest jasne, 偶e wszystkie te sygna艂y przep艂ywaj膮ce tam i z powrotem mog膮 wp艂ywa膰 na nasze decyzje, nastr贸j i og贸lne samopoczucie.

Pojawiaj膮 si臋 powi膮zania mi臋dzy ENS a wieloma zaburzeniami, od oty艂o艣ci i depresji klinicznej po reumatoidalne zapalenie staw贸w, a nawet chorob臋 Parkinsona.

ENS mo偶e wywo艂ywa膰 te偶 du偶e zmiany emocjonalne u os贸b zmagaj膮cych si臋 z zespo艂em jelita dra偶liwego (IBS) i problemami czynno艣ciowymi jelit, takimi jak zaparcia, biegunki, wzd臋cia, b贸le i rozstr贸j 偶o艂膮dka.

Przez dziesi膮tki lat badacze i lekarze uwa偶ali, 偶e l臋k i depresja przyczyniaj膮 si臋 do tych problem贸w. Jednak badania pokazuj膮, 偶e mo偶e by膰 r贸wnie偶 odwrotnie.

Naukowcy znajduj膮 dowody na to, 偶e podra偶nienia w uk艂adzie pokarmowym mog膮 wysy艂a膰 sygna艂y do o艣rodkowego uk艂adu nerwowego (OUN), kt贸re wywo艂uj膮 zmiany nastroju.

Te nowe odkrycia mog膮 wyja艣ni膰, dlaczego u wi臋kszego ni偶 normalnie odsetka os贸b z IBS i czynno艣ciowymi zaburzeniami jelit wyst臋puje depresja i l臋k. Jest to wa偶ne, poniewa偶 nawet 30 do 40 procent populacji ma w pewnym momencie swojego 偶ycia problemy z jelitami.

To nowe zrozumienie po艂膮czenia ENS-CNS pomaga wyja艣ni膰 skuteczno艣膰 leczenia IBS i zaburze艅 jelitowych takimi metodami jak leki przeciwdepresyjne i terapia poznawczo-behawioralna A TAK呕E LECZENIA STAN脫W L臉KOWYCH I DEPRESJI DIET膭 OPART膭 NA PROBIOTYKACH I PREBIOTYKACH.

Nasze dwa m贸zgi ‘rozmawiaj膮’ ze sob膮, wi臋c terapie, kt贸re pomagaj膮 jednemu, mog膮 pom贸c drugiemu. W pewnym sensie gastroenterolodzy (lekarze specjalizuj膮cy si臋 w chorobach uk艂adu pokarmowego) s膮 jak doradcy szukaj膮cy sposob贸w na uspokojenie drugiego m贸zgu.

Gastroenterolodzy mog膮 przepisywa膰 pewne leki przeciwdepresyjne na przyk艂ad w przypadku IBS – nie dlatego, 偶e uwa偶aj膮, i偶 problem le偶y w g艂owie pacjenta, ale dlatego, 偶e leki te w niekt贸rych przypadkach 艂agodz膮 objawy poprzez dzia艂anie na kom贸rki nerwowe w jelitach.

Staje si臋 coraz bardziej oczywiste, 偶e ENS wp艂ywa na nasz m贸zg tak偶e na g艂臋bszych, bardziej subtelnych poziomach. Pojawiaj膮 si臋 dowody na to, 偶e ENS wp艂ywa na nasz nastr贸j, a nawet odgrywa rol臋 w depresji.

W jaki dok艂adnie spos贸b to robi, pozostaje niejasne, ale obecnie badacze koncentruj膮 swoje wysi艂ki na jednym z wielu neuroprzeka藕nik贸w znajduj膮cych si臋 w ENS: serotoninie.

Zaburzenia r贸wnowagi serotoniny s膮 od dawna powi膮zane z depresj膮, dlatego te偶 powstaje wiele lek贸w na to schorzenie, takich jak Prozac.

Jednak oko艂o 95 procent serotoniny w organizmie jest wytwarzane nie przez m贸zg, ale przez ENS, A WP艁YW NA NI膭 MA TO, CO JEMY, STAN NASZEGO MIKROBIOMU i sygna艂y wysy艂ane przez nerw b艂臋dny do m贸zgu.

Badania sugeruj膮, i偶 aktywno艣膰 uk艂adu pokarmowego mo偶e mie膰 r贸wnie偶 wp艂yw na procesy poznawcze (zdolno艣ci my艣lenia i pami臋膰). Jest to obszar, kt贸ry wymaga dalszych bada艅.

Mo偶liwe, 偶e naukowcy odkryj膮, w jaki spos贸b sygna艂y z uk艂adu pokarmowego wp艂ywaj膮 na metabolizm, zwi臋kszaj膮c lub zmniejszaj膮c ryzyko wyst膮pienia takich chor贸b, jak cukrzyca typu 2 czy oty艂o艣膰. Wi膮偶e si臋 to z interakcjami pomi臋dzy sygna艂ami nerwowymi, hormonami jelitowymi i mikrobiot膮.

Mikrobiom to ogromny zestaw bakterii, wirus贸w i innych organizm贸w, kt贸ry znajduje si臋 w ca艂ym ciele, ale najwi臋kszy i najbardziej zr贸偶nicowany zbi贸r znajduje si臋 w jelitach.

Podobnie jak ENS, mikroby te koncentruj膮 si臋 przede wszystkim na skomplikowanych zadaniach zwi膮zanych z trawieniem. Jednak ich zachowanie w jelitach jest stale monitorowane przez ENS, a informacje s膮 przekazywane przez nerw b艂臋dny prosto do m贸zgu.

O tym, jak kluczow膮 rol臋 odgrywa stan naszych jelit w naszym samopoczuciu, 艣wiadczy fakt, 偶e oko艂o 80% nerwu b艂臋dnego jest przeznaczone do przekazywania informacji do m贸zgu. Nagle pomys艂 posiadania “instynktu jelitowego” nie wydaje si臋 ju偶 tak niedorzeczny.

Wszyscy do艣wiadczali艣my takich uczu膰 jak 鈥瀖otyle w brzuchu鈥 lub w obliczu wyzwa艅 czuli艣my “艣cisk w 偶o艂膮dku”, gdy sprawy nie uk艂ada艂y si臋 po naszej my艣li.

Wed艂ug badaczy, m贸zg przypisuje wspomnieniom z takich sytuacji etykietki z efektem, jaki wywar艂y one na nasze jelita.

W rezultacie powstaje biblioteka szybkiego dost臋pu, kt贸ra pomaga oceni膰 nowe wyzwania w oparciu – dos艂ownie – o przeczucia, a nie 艣wiadome, racjonalne my艣lenie.

Nie oznacza to, 偶e zawsze nale偶y kierowa膰 si臋 przeczuciem. Cho膰 mo偶e ono by膰 silne, to taka reakcja mo偶e by膰 wypaczona przez inne wydarzenia 偶yciowe lub nawet to, co zjad艂e艣. A czasami jest po prostu b艂臋dna. W obliczu powa偶nej decyzji finansowej lepiej jest przeprowadzi膰 ch艂odn膮 analiz臋 ni偶 podj膮膰 b艂yskawiczn膮 decyzj臋 na podstawie przeczucia.

Potrzeba oczywi艣cie jeszcze wielu bada艅 nad naszym drugim m贸zgiem, ale ju偶 teraz wiemy, 偶e odpowiednie od偶ywianie mo偶e wiele poprawi膰.

W nast臋pnym wpisie o tym, kt贸re pokarmy s膮 dobre, a kt贸re z艂e dla Twojego drugiego m贸zgu.

Tw贸j Trener Zdrowia

Karolina Pieprzyk 鈾︼笍

Karolina

15-letnim do艣wiadczeniem w treningu osobistym - zw艂aszcza w odchudzaniu - nazywaj膮 mnie chudotw贸rczyni膮. Towarzysz臋 moim klientkom w budowaniu 偶yczliwej relacji ze swoim cia艂em, poznawaniu jego potrzeb oraz w艂asnych emocji, dzi臋ki czemu wiedz膮, jak na co dzie艅 艂膮czy膰 od偶ywianie, trening, motywacj臋 i odpoczynek ze swoim stylem 偶ycia. Tego pragn臋 dla ka偶dej kobiety, tak偶e dla Ciebie!